ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑ

Η γονιμότητα ενός ζευγαριού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, οι οποίοι μπορούν να αξιολογηθούν επακριβώς μόνο από τον εξειδικευμένο Γυναικολόγο.

Η υπογονιμότητα μπορεί να οφείλεται τόσο στον άνδρα, όσο και στη γυναίκα, ή και σε συνδυασμό και των δύο. Γι’ αυτό και η προσέγγιση στην εκτίμηση της υπογονιμότητας ενσωματώνει πάντοτε και τα δύο μέλη του ζευγαριού.

Η ηλικία της γυναίκας, βέβαια, αποτελεί βασικό προγνωστικό παράγοντα γονιμότητας. Καθώς αυξάνεται η ηλικία της γυναίκας, η πιθανότητα εγκυμοσύνης μειώνεται, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 35 ετών. Μετά τα 40, οι πιθανότητες μειώνονται σοβαρά και στα 45 έχουν σχεδόν εκμηδενιστεί.

Δεν υπάρχει μία εξέταση που από μόνη της μπορεί να υπολογίσει ή να εκτιμήσει την αναπαραγωγική ικανότητα ενός ζευγαριού.

Οι διαγνωστικές εξετάσεις χρησιμεύσουν στον εντοπισμό των πιθανών αιτίων της υπογονιμότητας και πρέπει πάντα να αξιολογούνται στα πλαίσια μιας ευρύτερης κλινικής αξιολόγησης του ζευγαριού

Συστήνεται σε ζευγάρια με ανεξήγητη υπογονιμότητα. Διακρίνεται σε ομόλογη σπερματέγχυση όταν χρησιμοποιείται σπέρμα του συζύγου/συντρόφου και σε ετερόλογη όταν χρησιμοποιείται σπέρμα δότη.

Απαραίτητες προϋποθέσεις για να υποβληθεί μια γυναίκα σε σπερματέγχυση είναι η καλή βατότητα των σαλπίγγων (φυσιολογικά ευρήματα στη σαλπιγγογραφία).

Η σπερματέγχυση μπορεί να γίνει στο φυσικό κύκλο της γυναίκας. Προκειμένου να αυξηθούν τα ποσοστά επιτυχίας, μπορεί να προκληθεί ήπια φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών, με στόχο να παραχθούν 2 με 3 ωοθυλάκια.

Η παρακολούθηση του κύκλου γίνεται με υπερηχογραφήματα και την ημέρα της ωορρηξίας, γίνεται ειδική επεξεργασία του σπέρματος (εμπλουτισμός σπέρματος) το οποίο στη συνέχεια τοποθετείται, χωρίς αναισθησία, μέσα στη μήτρα με έναν λεπτό, εύκαμπτο καθετήρα.

Ως υποβοηθούμενη αναπαραγωγή ή τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART - Assisted Reproductive Technology) ορίζεται κάθε θεραπεία ή μέθοδος που περιλαμβάνει εξωσωματικό χειρισμό ωαρίων, σπερματοζωαρίων ή εμβρύων και χρησιμοποιείται με σκοπό την επίτευξη εγκυμοσύνης. Η πιο διαδεδομένη μέθοδος είναι η εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF), η οποία αφορά τη λήψη ωαρίων, τη γονιμοποίηση στο εργαστήριο και την ενδοκολπική μεταφορά των εμβρύων στη μήτρα (εμβρυομεταφορά).

Κατά την τελευταία δεκαετία παρατηρήθηκε αυξημένη ζήτηση αντιμετώπισης της υπογονιμότητας με τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, χωρίς ωστόσο, να έχει παρατηρηθεί αντίστοιχη αύξηση του ποσοστού υπογονιμότητας παγκόσμια. Το γεγονός αυτό οφείλεται κυρίως στο ότι οι διάφορες τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής έχουν γίνει ευρύτερα διαθέσιμες από ότι στο παρελθόν.

• Η ενδομητρίωση είναι μια καλοήθης νόσος που επηρεάζει πολλές γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας. Είναι η παρουσία και ανάπτυξη ενδομητρικού ιστού (βλεννογόνου που επενδύει την κοιλότητα της μήτρας) σε περιοχές και όργανα που είναι εκτός της μήτρας, όπως το πυελικό περιτόναιο (κάλυμμα του εσωτερικού της κοιλίας), οι ωοθήκες, οι σάλπιγγες, το παχύ και το λεπτό έντερο και σπανιότερα άλλα όργανα.

   

  Τα ακριβή αίτια της νόσου δεν είναι απολύτως γνωστά. Θεωρείται ότι ενδεχόμενα υπάρχει μια γενετική προδιάθεση. Μία θεωρία αναφέρει ότι η ενδομητρίωση μπορεί να δημιουργείται ή να αυξάνεται με την παλινδρόμηση της περιόδου μέσω των σαλπίγγων και την εμφύτευσή της από το εσωτερικό της μήτρας στο εσωτερικό της κοιλιάς.

   

  Οι έκτοπες εστίες του ενδομητρίου δεχόμενες τα ορμονικά ερεθίσματα του κύκλου αιμορραγούν κατά τη διάρκεια της περιόδου.

   

  Η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλεί πόνο κατά την περίοδο (δυσμηνόροια), πόνο κατά τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρεύνεια) ή και άτυπο πόνο σε διάφορες φάσεις του κύκλου της περιόδου και σε διάφορες δραστηριότητες της γυναίκας (χρόνιος πόνος πυέλου). Επιπλέον, η ενδομητρίωση μπορεί να προκαλέσει συμφύσεις στις σάλπιγγες και γενικότερα στην κοιλιακή χώρα και κύστεις ωοθηκών (ενδομητρίωμα).

   

  Τα συμπτώματα της ενδομητρίωσης συνεπώς μπορεί να είναι πόνος, αιμορραγία, και υπογονιμότητα.

  Πολλές φόρες ακόμη και εκτεταμένη ενδομητρίωση μπορεί να διαφύγει της διάγνωσης λόγω της απουσίας σημαντικών συμπτωμάτων.

   

  Η ενδομητρίωση είναι συχνό πρόβλημα στις γυναίκες και αφορά περίπου το 10%-20% των γυναικών της αναπαραγωγικής ηλικίας ενώ σε υπογόνιμες γυναίκες μπορεί να βρίσκεται σε 15%-40%.

   

  Το ιστορικό, η γυναικολογική εξέταση, ο υπερηχογραφικός έλεγχος με τον οποίο εντοπίζονται οι κύστεις εντός της πυέλου, σε συνάρτηση με τα συμπτώματα της νόσου, αποτελούν την αρχή για τη διάγνωσή της. Η τελική όμως διάγνωση γίνεται λαπαροσκοπικά με λεπτομερή επισκόπηση των κοιλιακών οργάνων και την ιστολογική εξέταση, μετά από βιοψία, εστιών ενδομητρίωσης.